|
|
|
Lakiernictwo - ochrona dłoni |
|
|
|
|
04.06.2010. |
|
Ochrona skóry ogranicza się przede wszystkim do ochrony dłoni. 95% wszystkich zawodowych chorób skóry to uczulenia i podrażnienia pojawiające się na dłoniach.
Niekorzystne działanie na skórę rąk wywierają głównie czynniki chemiczne, z którymi mamy do czynienia na stanowiskach pracy. Co roku na rynku pojawia się ok. 2000 nowych substancji chemicznych. Szkodliwe substancje zawarte np. w emulsjach smarujących, chłodzących, farbach, lakierach, żywicach dość łatwo przenikają w głąb skóry, wnikają do krwiobiegu oraz osadzają się w narządach wewnętrznych, w konsekwencji prowadząc do ich uszkodzenia i często do zmian nowotworowych.
Stąd wynika potrzeba higieny osobistej, odpowiedniego czyszczenia skóry i należytej pielęgnacji. Można stwierdzić, że skuteczna profilaktyka zawodowych chorób skóry polega na:
• zabezpieczeniu skóry przed przystąpieniem do pracy,
• właściwym czyszczeniu skóry,
• odpowiedniej pielęgnacji skóry po zakończeniu pracy.
ZAGROŻENIA DLA SKÓRY LAKIERNIKA
Taki trzypunktowy program ochrony skóry jest szczególnie zalecany dla lakierników. Stanowią oni bowiem tę grupę zawodową, która ciągle jest narażona na działanie chemikaliów, mogących wywoływać niepożądane zjawiska przy regularnym kontakcie ze skórą. W związku z olbrzymim postępem technicznym, jaki dokonał się w tej dziedzinie, środki stosowane do produkcji farb oraz lakierów są coraz doskonalsze i bardziej ekologiczne niż kiedyś. Jednak często tam, gdzie – z różnych przyczyn – nie pracuje się w odzieży ochronnej, a kontakt z substancjami chemicznymi ma charakter permanentny, pojawiają się zmiany chorobowe na skórze. Zaniedbane i nieleczone prowadzą do poważnych schorzeń, często nawet do raka skóry. Jeśli do tego dochodzi wilgoć, podwyższona temperatura czy niekorzystny wpływ klimatu, to skóra nie ma szans na właściwą regenerację. Początkowo nasza skóra zaczyna być przesuszona, co dla wielu osób nie jest żadnym niepokojącym zjawiskiem. Następnie pojawiają się drobne pęknięcia, uczucie szorstkości, zaczerwienienie, lekka opuchlizna i swędzenie. Kolejny etap charakteryzuje się wystąpieniem wyprysków na powierzchni skóry.
|
CHOROBY SKÓRY
Medycyna zna oraz opisuje wiele chorób i schorzeń dermatologicznych. Są one wywoływane przez różne czynniki. Jednak w przypadku osób zmuszonych do ciągłej pracy w warunkach zagrożenia dla zdrowia zapalenie skóry ma w większości przypadków charakter kontaktowy.
Oznacza to, że przyczyną choroby jest ciągły fizyczny kontakt ze substancją szkodliwą. Nawet na pozór bezpieczne chemikalia przyczyniają się do powstania egzemy kontaktowej, zwanej też wypryskiem kontaktowym. Wystarczy, że regularnie będziemy mieli do czynienia z taką substancją, a po pewnym czasie nasza skóra straci zdolność do naturalnej regeneracji i proces chorobowy będzie się pogłębiał. Wyprysk kontaktowy jest stosunkowo łatwy do wyleczenia – wystarczy przede wszystkim ograniczyć kontakt z substancją, która przyczyniła się do jego powstania, i poddać się leczeniu. W wielu przypadkach jednak musiałoby to oznaczać rezygnację z wykonywanego zawodu. Dlatego zanim pojawią się problemy, trzeba zadziałać profilaktycznie. Zapobieganie chorobom jest korzystne dla naszego zdrowia, ale również przyczynia się do zwiększenia wydajności pracy. W przypadku chorób skóry, które charakteryzują się długim okresem leczenia, dochodzi również aspekt ekonomiczny dla przedsiębiorstwa, dlatego nie na darmo mówi się, że profilaktyka jest tańsza niż leczenie.
Oprócz chorób dermatologicznych o podłożu kontaktowym musimy wspomnieć o innym zagrożeniu, które związane jest z właściwościami do wchłaniania różnych substancji przez naszą skórę. Jeśli nie zdecydujemy się na używanie odzieży ochronnej czy kremów ochronnych, wtedy substancje chemiczne zawarte na przykład w lakierach czy rozcieńczalnikach dostają się przez skórę do naszego krwiobiegu i nie wszystkie zostaną wydalone przez nasz organizm.
Część z nich odłoży się w narządach wewnętrznych i gdy proceder ten będzie trwał przez długi czas, to choroba zawodowa może ujawnić się po wielu latach, nawet jeśli już dawno nie jesteśmy zatrudnieni w danym miejscu pracy.
Poza tym mało kto skojarzy choroby wewnętrzne z uprzednio wykonywanym zawodem, gdzie na działanie czynników szkodliwych była wystawiona jedynie nasza skóra.
Wróćmy jednak do zapalenia skóry. W wielu przypadkach nieświadomi pochodzenia choroby będziemy mówić o reakcji alergicznej naszego organizmu. Tymczasem podrażnienie skory na tle alergicznym nie jest tym samym co egzema kontaktowa. Sądzi się, że wiele alergii jest uwarunkowanych genetycznie, dlatego każde niepokojące objawy powinny być konsultowane z lekarzem dermatologiem. Tym bardziej w przypadku lakierników, ponieważ na czarnej liście alergenów można znaleźć formaldehyd, wodorozcieńczalne farby czy rozcieńczalniki i rozpuszczalniki organiczne, z którymi ta grupa zawodowa ma kontakt na co dzień. Substancje te mają właściwości silnie drażniące i potrafią szybko wniknąć w głąb naszego organizmu, ponieważ niszczą naturalną warstwę ochronną człowieka, tzw. kwaśny płaszcz tłuszczowy. W normalnych warunkach odbudowa tej warstwy zajmuje około jednej godziny. Jeśli mamy kontakt z chemikaliami przed upływem tego czasu, to przenikają one zupełnie swobodnie w głąb naszej skóry i dalej do wnętrza naszego ciała.
| |
SKUTECZNA OCHRONA SKÓRY
W wielu zakładach lakierniczych, szczególnie tych mniejszych, można ciągle zaobserwować bardzo prymitywne sposoby czyszczenia skóry. Okazuje się, że zaczerwienione dłonie lakierników to często efekt działania benzyny lub rozcieńczalnika, używanych do usuwania brudu z powierzchni dłoni. Nikt się nie zastanawia przy tej okazji, jakie szkody wyrządza w ten sposób własnemu zdrowiu. Dla większości pracowników liczy się jedynie szybkie oraz skuteczne doprowadzenie rąk do względnej czystości i nikt nie myśli wtedy o zawodowych chorobach skóry. Dlatego tu jest miejsce na świadome działanie pracodawcy, który powinien zainteresować się zdrowiem swoich pracowników. Troska ta winna przejawiać się w odpowiednich działaniach edukacyjnych oraz doborze właściwych środków czystości – odpowiednich do rodzaju zabrudzeń i zagrożeń typowych dla tej grupy zawodowej. Co to znaczy, że dany środek jest prawidłowo dobrany? Otóż w przypadku lakierników powinniśmy pomyśleć o wyborze środka myjącego, który nie tylko będzie skuteczny, ale również bezpieczny dla dłoni. Niestety, aby usunąć lakier z powierzchni skóry, trzeba go najpierw rozpuścić.
Cała rzecz w tym, żeby pasta używana do mycia oprócz środka ściernego i detergentów zawierała bezpieczny dla skóry rozpuszczalnik. Dlatego aby po jej zastosowaniu uniknąć przesuszenia skóry, należy stosować kremy regeneracyjne po zakończeniu pracy oraz kremy ochronne przed rozpoczęciem pracy. W przypadku kremów ochronnych musimy pamiętać o tym, że wybrany przez nas preparat nie może być wykonany na bazie silikonu oraz o tym, iż istnieje możliwość doboru środka w zależności od rodzaju lakieru, jakiego używamy – lakiery rozpuszczalne w wodzie i nierozpuszczalne w wodzie, lakiery UV – a także w zależności od tego, z jakimi innymi substancjami lakiernik ma do czynienia na co dzień – preparaty na bazie żywic, rozpuszczalniki organiczne itd. Przed tymi zagrożeniami można obronić się przy pomocy dermatologicznych środków ochrony skóry lub używając odzieży ochronnej. Jednak w przypadku ciągłego stosowania odzieży ochronnej można również zaobserwować negatywną reakcję organizmu związaną z brakiem dostępu świeżego powietrza. Łączy się to z podwyższeniem temperatury ciała, nadmiernym wydalaniem potu, a w konsekwencji z reakcją uczuleniową lub ze schorzeniami, takimi jak np. grzybica. Można zapobiec tym problemom, używając specjalistycznego kremu ochronnego przeznaczonego do stosowania pod odzież ochronną, którego zadaniem jest nie dopuścić do wyżej wymienionych zagrożeń.
Działanie takiego kremu polega na zatrzymaniu procesu zmiękczenia skóry i niedopuszczeniu do rozkładania się potu. Możemy więc śmiało stwierdzić, że da się uniknąć wielu nieprzyjemnych zjawisk w bardzo prosty sposób. Jeśli w porę zatroszczymy się o własne zdrowie, to będziemy mogli w spokoju przepracować wiele lat i nie będziemy musieli wstydzić się swoich dłoni – tego, że są brudne, zaczerwienione czy nadmiernie przesuszone.
Kompletny trzypunktowy program ochrony skóry i higieniczny tryb pracy sprawią, że wykonywany zawód da nam wiele satysfakcji niezakłóconej problemami związanymi ze zdrowiem. Abyśmy mogli to sobie bardziej uzmysłowić, zastanówmy się, jak dbamy codziennie o nasze narzędzia po zakończeniu pracy – myjemy je, czyścimy i doprowadzamy do porządku, by mogły nam służyć przez wiele lat. Nie zapominajmy więc, że ręce stanowią najcenniejsze narzędzie naszej pracy i muszą nam służyć przez całe życie.
|
Przedruk za zgodą miesięcznika „Promotor” (bezpieczeństwo i ergonomia pracy) www.promotor.elamed.pl. Artykuł został opublikowany w wydaniu nr. 1-2/08 |
|
|
|
